16:29 EDT Thứ hai, 20/09/2021

Danh mục nội dung

Liên hệ

Trang nhất » Tin Tức » Bệnh học » XEM THEO HỆ » BỆNH HỆ NỘI TIẾT

Liên hệ

TĂNG NĂNG TUYẾN GIÁP - BAZEDOW

Thứ ba - 14/06/2011 04:39
Là một bệnh Cường giáp là một bệnh rối loạn nội tiết thường gặp, gây ra do sự mất điều chỉnh giữa hai tuyến nội tiết : Tuyến yên và Tuyến giáp trạng.

TĂNG NĂNG TUYẾN GIÁP  -  BAZEDOW

Cường Giáp - Giáp Trạng Tuyến Công Năng Cang Tiến Chứng, Bướu Cổ Lồi Mắt, - Hyperthyroidie, Maladie de Basedow)

 

Đại Cương

Là một bệnh Cường giáp là một bệnh rối loạn nội tiết thường gặp, gây ra do sự mất điều chỉnh giữa hai tuyến nội tiết : Tuyến yên và Tuyến giáp trạng. Bệnh do yếu tố phản ứng tự miễn của cơ thể gây nên sự tăng tiết của tế bào tuyến giáp mà sinh bệnh.

Bình thường tuyến giáp bài tiết ra Thyroxin dưới sự kích thích của tuyến yên. Thyroxin là do Iod kết hợp với Globulin có vai trò quan trọng trong việc phát dục và chuyển hoá chung.

Bệnh cường tuyến giáp là bệnh cường chức năng đó, tuyến giáp trạng to lên toàn bộ, có một hạt bướu ác tính khu trú hoặc bệnh phát triển trên một bướu cổ cũ.

Đa số kèm theo to tuyến giáp, một số ít phát bệnh sau một chấn thương tinh thần mạnh, nhất là tuổi trung niên từ 30 đến 45 tuổi, nữ mắc bệnh nhiều hơn nam, tỷ lệ mắc bệnh nam: nữ là 1:4. Bệnh nhân thường tính tình dễ nóng nảy, hồi hộp, nhiều mồ hôi, dễ đói, người gầy sụt cân, ngón tay run giật, tuyến giáp to, mắt lồi. . .

Thường gặp nhất là Tuyến giáp viêm mạn kèm cường giáp ( bệnh Grave).

Bệnh cường giáp có liên hệ với chứng ‘Can Hỏa’, ‘Anh Lựu’ của Đông y.

 

Nguyên nhân gây bệnh

 

Theo YHHĐ:

Có một số yếu tố thuận lợi dẫn đến tăng năng tuyến giáp như sau:

. Cường nội tiết sinh dục nữ (tăng Folliculine).

. Trạng thái thần kinh (Cơ địa).

. Chấn thương tinh thần (Stress).

. Yếu tố gia đình.

. Các bệnh nhiễm khuẩn (tuyến giáp viêm, thương hàn, cúm...).

. Nhiễm độc Thủy ngân, tinh chất tuyến giáp...

 

Theo YHCT

+ Có liên quan đến sự rối loạn tình chí.

. Sách Chư Bệnh Nguyên Hậu Luận’, mục ‘Anh Lựu’ viết: "Chứng anh là do lo buồn khí kết sinh ra".

. Sách "Ngoại Khoa Chính Tông’ viết : "Chứng anh lựu phát sinh không phải âm dương chính khí kết thũng thì cũng là do ngũ tạng ứ huyết, trọc khí đàm trệ mà sinh ra”.

Như vậy, nguyên chủ yếu của bệnh là do khí uất, đàm kết, huyết ứ, hỏa uất, âm hư gây nên.

Có thể phân tích nguyên nhân bệnh lý như sau :

- Khí uất: chủ yếu là can khí uất trệ như sách "Tế Sinh Phương’, mục ‘Anh Lựu Luận Trị’ viết : "Chứng anh lựu đa số do vui giận thất thường, ưu tư quá độ mà sinh bệnh". Triệu chứng lâm sàng thường có : bệnh nhân bứt rứt, dễ cáu gắt, lo lắng nhiều.

- Đàm kết: do khí trệ lâu ngày sinh ra, triệu chứng của đàm kết là tuyến giáp sưng to mức độ khác nhau và mắt lồi.

- Huyết ứ: do khí trệ đàm kết cũng gây tắc mạch, huyết  ứ triệu chứng chủ yếu là đau ngực, phụ nữ tắt kinh, mạch Kết, Đại.

- Hỏa uất xông lên cũng do khí trệ đàm kết gây nên, triệu chứng là phiền nhiệt (nóng nảy bứt rứt, hồi hộp, mau đói, nhiều mồ hôi, mặt nóng đỏ, rêu vàng, mạch Sác.

- Âm hư: do uất nhiệt lâu ngày làm tổn thương chân âm có những triệu chứng như người gầy nóng, tay run, sốt nhẹ , miệng khô, nam liệt dương, nữ thì tắt kinh, lưỡi thon đỏ, ít rêu mạch Tế Sác.

 

Triệu Chứng Lâm Sàng :

Triệu chứng chung

+ Rối loạn tuyến giáp trạng:

. Gầy nhanh và toàn thể, nhất là trong những đợt tiến triển sút 2-3 kg trong tuần dù ăn nhiều.

. Nhịp tim thường nhanh (Nhịp tim nhanh trên 100/phút thường xuyên là triệu chứng không thể thiếu được.

+ Rối loạn tuyến yên:

. Lồi mắt: cả hai bên, mắt hơi lồi hoặc lồi nhiều rõ rệt. Nhìn xuống, mi mắt trên không che kín tròng trắng.

. Run tay: thường run ở các đầu ngón tay và bàn tay, run đều, độ run nhẹ, run tăng khi bị xúc động, sợ hãi.

. Thay đổi tính tình: dễ xúc cảm, khó ngủ, rối loạn tính tình, rối loạn kinh nguyệt.

. Tuyến giáp trạng to.

Trừ một số ít bệnh nhân do chấn thương tinh thần hoặc do nhiễm khuẩn tuyến giáp nên bệnh phát đột ngột, đa số bệnh phát từ từ, lâm sàng triệu chứng nặng nhẹ rất khác nhau, có thể phân làm 4 thể bệnh : nhẹ, nặng, chứng nguy và biến chứng.

1. Chứng nhẹ : Thường là giai đoạn bệnh mới mắc, bệnh nhân thường bứt rứt, tính tình dễ nóng nảy, mệt mỏi, tim hồi hộp, đánh trống ngực, sụt cân, chất lưỡi đỏ, rêu mỏng trắng hoặc hơi vàng, mạch Huyền Tế Sác.

2. Chứng nặng : Xuất hiện các triệu chứng điển hình của bệnh, ngoài những triệu chứng chủ quan trên đây nặng hơn, thường có sốt nhẹ, nhiều mồ hôi, mau đói, ăn nhiều, nam liệt dương, nữ thì tắt kinh, sút cân nhiều hơn, mặt đỏ ửng, ngón tay run, tuyến giáp to, mắt lồi, chất lưỡi đỏ, ít rêu hoặc rêu vàng mỏng, mạch Tế Sác hoặc Kết Đại.

3. Chứng nguy : Bệnh nhân sốt cao ra nhiều mồ hôi, nôn, tiêu chảy, tinh thần hoảng hốt, nói sảng, hoặc sắc mặt tái nhợt, chân tay lạnh, tinh thần uể oải, mạch Vi Tế khó bắt, huyết áp hạ, có thể có vàng da.

4. Biến chứng : Bệnh cường tuyến giáp là một bệnh nặng, tiến triển bất ngờ, từng đợt, nếu không điều trị, bệnh dẫn đến:

+ Đau ngực : Đánh trống ngực hồi hộp, tức ngực, khó thở, vùng trước tim đau.

+ Cơ bắp yếu mềm, đi lại khó khăn do kali máu hạ..

+ Suy tim: báo hiệu bằng những cơn nhịp tim nhanh, kịch phát, sau đó loạn nhịp tim hoàn toàn rồi to tim toàn bộ.

+ Suy mòn: người gầy đét rồi chết.

+ Nếu được điều trị kịp thời, bệnh có thể ổn định, bịnh nhân lên cân, ngủ được, nhịp tim trở lại bình thường, kinh nguyệt đều.

 

Chẩn đoán : chủ yếu Căn cứ  vào :

1. Triệu chứng lâm sàng : có 4 loại triệu chứng chính:

. Tuyến giáp to vừa, lan tỏa hay có nhân.

- Triệu chứng rối loạn chức năng thần kinh tinh thần: Bứt rứt dễ cáu gắt, đau đầu, mất ngủ, kém tập trung.

Rối loạn vận động như run tay, động tác không tự chủ, thân nhiệt tăng, mồ hôi ra nhiều.

- Rối loạn tuần hoàn và tim mạch : tim nhịp nhanh hoặc nhịp tim không đều, có tiếng thổi, tăng huyết áp kỳ tâm thu, giảm huyết áp kỳ tâm trương.

- Mắt lồi, dấu hiệu Graph (+).

2. Trường hợp triệu chứng lâm sàng không điển hình, thường ở trẻ em và người cao tuổi, cần làm các xét nghiệm sau để xác định chẩn đoán :

Chuyển hóa cơ bản tăng (trị số bình thường : -10 - +10%, có thể theo công thức : Chuyển hóa cb = số mạch/ph + mạch áp  - 111%.

(Mạch áp = huyết áp tâm thu - huyết áp tâm trương (tính bằng mmHg). Thí dụ :Huyết áp của ông A = 120/80 mmHg thì mạch áp của ông A = 120 - 80 = 40, và nếu mạch đập của ông A là 80 lần/phút thì chuyển hóa cơ bản = 80 + 40 - 111 =  +9%).

Cholesterol máu giảm.

- Thyroxin máu cao từ 12-20mcg% (bình thường 4- 8mcg%)

Độ tập trung Iod trên 50%.

Căn cứ vào kết quả đo chuyển hóa cơ bản để đánh giá tình trạng nặng nhẹ của bệnh cường giáp thành 4 độ như sau : '

- Cường giáp độ I : chuyển hóa cơ bản = +15 - +30%, nhịp tim dưới 100 lần/phút

Cường giáp độ II : chuyển hóa cơ bản = +30 - + 60%, nhịp tim = 100 – 120 lần/phút.

- Cường giáp độ III : chuyển hóa cơ bản = trên + 60%, nhịp tim = trên 120 lần/phút.

Cường giáp độ IV : chuyển hóa cơ bản = trên + 100%, nhịp tim = trên 120 lần/phút.

(Nhịp tim phải lấy mạch lúc bệnh nhân được nghỉ ngơi đầy đủ. Bệnh độ I là bệnh nhẹ, độ II là trung bình, độ III là bệnh nặng và độ IV là rất nặng).

           

Điều trị :

Đông Y trị chứng cường giáp lấy biện chứng luận trị làm cơ sở nhưng phân từng loại cũng có sự khác biệt .

            * Y viện Nam kinh phân thành 4 loại : Can khí uất trệ , Đờm khí giao kết, Can hỏa vượng và Tâm Can âm hư.

            * Y viện Thượng Hải phân làm 3 loại : Khí trệ đờm ngưng, Can hỏa cang thịnh và Tâm Can Âm hư.

            * Y viện Bắc Kinh cho rằng chứng trạng điển   hình của bệnh cường giáp không xuất hiện đồng thời mà ở các giai đoạn khác nhau đều có các chứng khác nhau.

            Các phương pháp  phân loại của các tác giả tuy không hoàn toàn giống nhau nhưng trên cơ bản đều cho rằng diễn biến của bệnh này có các quy luật sau :

   + Mới phát : Chủ yếu là Can uất đờm kết, chữa trị nên lý khí, hóa đờm, nhuyễn kiên, tán kết.

   + Thời kỳ sau : Phần âm suy, hao tổn, chữa trị nên nhu Can, tư Thận.

 

Cách chung  (Theo Hiện Đại Nội Khoa Trung Y Học).

+ Chứng nhẹ : Biểu hiện chủ yếu là thể can khí uất kết, đàm kết sinh hỏa gây nhiễu tâm nên phép trị chủ yếu là sơ can, thanh tâm, hóa đàm, tán kết, dùng bài Đơn Chi Tiêu Dao Tán hợp Toan Táo Nhân Thang gia giảm (Sao Sơn chi, Tri mẫu, Liên tử, Đơn bì, Ngân Sài hồ, Bạch thược, Đương qui, Toan táo nhân, Viễn chí, Tượng Bối mẫu, Hải tảo, Mẫu lệ. Có kết quả tốt thì  bài thuốc chuyển làm thuốc hoàn hoặc cao tiếp tục uống trong 2 - 3 tháng. Trường hợp không khỏi chuyển sang dùng phép trị chứng nặng.

+ Chứng nặng : Biểu hiện chủ yếu là khí uất, đàm kết, táo hỏa thương âm, phép trị chủ yếu là dưỡng âm, tả hỏa, hóa đàm, tán kết, dùng bài thuốc có các vị Hạ khô thảo, Tri mẫu, Cúc hoa, Huyền sâm, Thiên hoa phấn, Côn bố, Trúc nhự, Bối mẫu, Sinh long cốt, Sinh mẫu lệ , Sinh đại hoàng sắc uống. Nếu kết quả tốt dùng trong 2 - 3 tháng chuyển sang uống thuốc hoàn để củng cố.

3) Chứng nguy : Biểu hiện chủ yếu là táo hỏa cực thịnh làm suy kiệt khí âm, cần truyền dịch hồi sức cấp cứu theo tây y, khí âm được hồi phục, chuyển sang điều trị như đối với thể nặng có kết hợp thuốc tây.

 

Biện chứng luận trị

l) Can khí uất trệ: Ngực sườn đau tức, bụng đầy ăn ít, rìa lưỡi đỏ, rêu vàng, mạch Huyền.

Phép trị : Sơ Can thanh nhiệt, lý khí, giải uất.

- Bài thuốc : Đơn Chi Tiêu Dao Tán gia giảm: Đơn bì, Chi tử đều 12g, Sài hồ 8g, Đương qui 16g, Bạch thược, Bạch truật, Bạch linh  đều 12g, Bạc hà (cho sau), Trần bì, Hậu phác đều 10g, Gừng tươi 3 lát sắc uống.

2) Can hỏa thịnh: Bứt rứt, nóng nảy, hay cáu gắt, sắc mặt đỏ ửng, sợ nóng, miện đắng, mồ hôi ra nhiều, hoa mắt, chóng mặt, chân tay run, lưỡi đỏ, rêu mỏng vàng, mạch Huyền Sác.

Trường hợp can hỏa phạm vị, bệnh nhân mau đói, ăn nhiều.

Phép trị : Thanh can, tả hỏa.

Bài thuốc : Long Đởm Tả Can Thang Gia giảm: Long đởm thảo, Hoàng cầm, Chi tử, Thiên hoa phấn đều 12g, Sinh địa,Bạch thược đều 16g, Ngọc trúc 20g, sắc uống.

Trường hợp vị nhiệt mau đói, ăn nhiều thêm Hoàng liên, Thạch cao để tả vị nhiệt. Tính tình nóng nảy, dễ cáu gắt, mặt đỏ tay run gia Trân châu, Từ thạch, Câu đằng, Địa long để bình can, tiềm dương. Táo bón thêm Đại hoàng để thông tiện.

 

3) Tâm âm hư : Bứt rứt khó ngủ, hồi hộp ra mồ hôi, mệt mỏi, ngắn hơi (hụt hơi), chất lưỡi đỏ bóng,  ít rêu hoặc rêu mỏng, mạch Tế Sác.

Phép trị : Dưỡng tâm, an thần, tư âm, sinh tân.

- Bài thuốc : Bổ Tâm Đơn gia giảm: Sa sâm 16g, Huyền sâm, Đơn sâm, Thiên môn, Mạch môn, Đương qui, Sinh địa, Bá tử nhân đều 12g, Ngũ vị tử 4g, Sao táo nhân 20g, Viễn chí 6g, Chu sa 1g (tán bột mịn hòa thuốc uống).

Trường hợp thận âm hư (ù tai, miệng khô, vùng thắt lưng đau, gối mỏi, thêm Nữ trinh tử, Hạn liên thảo, Quy bản, Kỷ tử để bổ thận âm.

Trường hợp âm hư hỏa vượng, thêm Tri mẫu, Hoàng bá để tư âm tả hỏa.

 

4-  Đàm Thấp Ngưng Kết: Tuyến giáp to, ngực đầy tức, không muốn ăn, nôn, buồn nôn, tiêu lỏng, lưỡi bệu, rêu lưỡi dày, nhớt, mạch Nhu Hoạt.

Điều trị : Hóa đàm, lợi thấp, nhuyễn kiên, tán kết.

Bài thuốc : Hải Tảo Ngọc Hồ Thang gia giảm: Hải tảo, Côn bố, Hải đới đều 20 - 40g, bán hạ, Triết bối mẫu, Trạch tả, Phục linh, Đương qui đều 12g, Thanh bì 10g, Xuyên khung 6g. Trường hợp ngực tức, sườn đau thêm Xuyên luyện tử, Diên hồ sách để sơ can chỉ thống. Nếu nôn, buồn nôn, tiêu lỏng, mệt mỏi thêm Bạch truật, Ý dĩ, Biển đậu để kiện tỳ trừ thấp.

 

4) Biến Chứng

 

+ Đau ngực (hung tý) : do can khí uất trệ, nhiệt đàm làm tắt kinh lạc. Phép trị là sơ can, thông lạc, thanh  nhiệt, hóa đàm dùng các vị : Khương bán hạ, Qua lâu bì, Chỉ thực, Uất kim, Hồng hoa, Đơn sâm, Đăng tâm, sao Hoàng liên. Hết đau (hung tý được tuyên thông) tiếp tục phép trị chứng nặng,  thêm thuốc hoạt huyết hóa ứ.

+ Chân tay yếu mềm: Triệu chứng của can thịnh tỳ hư, khí thoát, đàm kết, phép trị dùng thanh can, trợ tỳø hóa đàm, tán kết, dùng các vị Đơn bì, Chi tử, Thái tử sâm, Bạch truật sống, chích Hoàng kỳ, Khương bán hạ, Thanh bì , Trần bì, Xuyên ngưu tất, Tàm sa, Côn bố, có kết quả rồi tiếp tục dùng phép trị chứng nhẹ. Thời gian điều trị bằng đông y có kết quả phải từ một đến 2 năm. Cần chú ý theo dõi bệnh nhân trong quá trình điều trị nếu không kết quả phải dùng thuốc kháng giáp kết hợp.

 

Châm Cứu

Châm  có thể làm cho thần kinh giao cảm ở cổ bớt khẩn trương, úc chế sự phân tiết của tuyến giáp làm nhãn cầu bớt ứ huyết và các hột mắt bớt lồi.

Châm Liêm tuyền, Nhân nghênh, Thủy đột, Thiên đột, Thiên trụ, Phong trì, Đại chùy, Đại trử.

Nếu lồi mắt châm thêm Tứ bạch, Đồng tử liêu.

Mạch quá nhanh châm Nội quan hoặc ấn từ từ và nhẹ ở vùng xoang động mạch cảnh (huyệt Thủy đột) và hai nhãn cầu khoảng 30 giây đến một phút.

Châm có thể đề phòng hiện tượng tim đập nhanh quá trong và sau khi mổ Bazedow. Năm phút trước khi mổ, châm Nội quan (chủ yếu), Thần môn, Túc tam lý, Tam âm giao cả hai bên. Lưu kim suốt 10 giờ. Trong lúc mổ, cứ 15 phút vê nhẹ một lần. Sau khi mổ, cứ 2 giờ vê nhẹ một lần. Kết quả rất tốt.

 

 

Những bài thuốc kinh nghiệm dân gian

 

(l) Hải đới 250g. Rửa sạch, dùng lửa nhỏ,  nấu đặc thành cao, bỏ bã, uống ngày một thang.

(2) Hải tảo, Hải đới đều 500g, rửa sạch sấy khô tán bột mịn. Mỗi ngày uống 10g với nước sôi nguội. Hải tảo không được dùng chung với Cam thảo.

(3) Côn bố 30g, Toàn yết (Bò cạp) một con. Côn bố sắc bỏ xác, Toàn yết nung cháy tán bột. Nước sắc thuốc uống với bột Bò cạp mỗi sáng một lần,  liên tục 10 ngày.

(4) Côn bố, Hải tảo, Mẫu lệ đều 15g, sắc uống, ngày một thang, liên tục trong nhiều ngày. Dùng tốt cho thể can khí uất.

(5) Sài hồ, Phật thủ đều 9g, Uất kim, Hải tảo đều 15g. Sắc, bỏ bã, cho gạo nấu cháo thêm đường mía uống, ngày một thang, liên tục trong 10 - 15 ngày.

(6) Hạ khô thảo 100g, Sa sâm, Mạch môn, Sinh địa, Huyền sâm đều 30g, Hải tảo 50g. Sắc 2 lần được 500ml, cho đường trắng nấu cao. Mỗi lần uống 20ml, ngày 3 lần.

(7) Xuyên bối, Côn bố, Đơn sâm đều 15g, Ý dĩ 30g, Đông qua 60g, đường đỏ vừa đủ . 2 vị trước sắc bỏ bã, các vị sau cho vào nấu cháo ăn, ngày một thang, liên tục uống 15 - 20 thang. Dùng cho thể đàm thấp kết tụ.

(8) Hải tảo, Hải đới đều 15g, Mẫu lệ nhục 60g. 2 vị đầu rửa sạch cát cho Mẫu lệ nhục vào nấu chín, ăn thịt uống nước. Dùng tốt cho bệnh nhân trẻ tuổi mắc bệnh thể cường giáp thiếu iốt.

(9) Đậu xanh 60g, Hải đái, gạo đều 30g, Trần bì 6g, Đường đỏ 60g. Sắc chín đậu xanh nở là ăn được.

(10) Hạ khô thảo 20g, Mẫu lệ 15g, Hải tảo, Côn bố đều 10g. Sắc uống kèm theo uống Bổ Tâm Đơn.

( 11) Hoàng kỳ, Hạ khô thảo đều 30g, Đảng sâm 20g, Miết giáp 15g, Quy bản, Thủ ô, Sinh địa, Bạch thược, Hoài sơn, chế Hương phụ đều 12g. Sắc uống. Dùng cho bệnh nhân kèm tuyến giáp to.

( 12) Đương qui, Chi tử, Bạch truật, Mạn kinh tử, Uất kim đều 10g, Sài hồ, Đơn sâm, Bạch thược, Hoàng cầm đều 12g, lá Bạc hà, Cam thảo đều 6g. Sắc uống, 10 ngày là một liệu trình.

( 13) Đương qui 10g, Sinh hoàng kỳ 30g, Sinh thục địa, Hoàng bá đều 10g, Hoàng cầm, Ngũ vị tử, Đơn bì đều 10g, Sinh Mẫu lệ, Bạch đầu ông đều 30g, Hạ khô thảo 15g. Sắc uống. Dùng cho bệnh nhân hồi hộp, mệt mỏi, ăn uống nhiều, tuyến giáp to.

( 14) Đương qui, Mạch đông, Ngũ vị, Đảng sâm, Tam lăng, Côn bố, Hải tảo, Nga truật, Ngọc trúc, Ô mai, Sinh thục địa, Hoàng cầm, Hoàng liên, Hoàng bá đều 30g, Bạch đầu ông 60g, Sinh Mẫu lệ, Lệ chi hạch, Quất hạch đều 50g, Sinh Hoàng kỳ, Hạ khô thảo đều 90g. Tất cả tán bột mịn, trộn với mật làm hoàn, mỗi hoàn 10g. ngày uống 2 hoàn vào sáng và tối.

(15) Sinh Hoàng kỳ 20g, Đương qui, Sinh thục địa, Hoàng cầm đều  10g, , Hoàng liên 3g, Hoàng bá, Quất hạch, Lệ chi hạch đều 10g, Hạ khô thảo 20g, Mẫu lệ, Bạch đầu ông đều 30g. Sắc uống.

(16) Đảng sâm, Chỉ xác, Ô mai, Côn bố, Mạch môn, Ngũ vị tử đều 30g, Quất hạch, Lệ chi hạch, Hải tảo, Hạ khô thảo đều 50g, Đơn sâm 90g, Quy bản, Bạch đầu ông đều 60g. Tất cả tán bột, trộn với mật làm thành hoàn, mỗi hoàn 10g. Ngày uống 3 lần, mỗi lần 1 hoàn.

 

4. Điều Trị Bằng Châm Cứu

 

+ THỂ CHÂM

. Thiên song, Nhu hội, Khí xá (Giáp Ất Kinh).

 . Cự anh, Phù đột, Thiên đột, Thiên song, Khuyết bồn, Du phủ, Trung phủ, Đản trung,

Hợp cốc, Thập tuyên (chích máu) Liệt khuyết (châm trước) (Châm Cứu Đại toàn).

. Huyệt chính : Nội quan, Gian sử, Thần môn, Túc tam lý, Tam âm giao, Thái khê, Phục lưu, Thái xung, Chiếu hải, Quan nguyên.

Huyệt phối hợp : Bướu giáp to thêm huyệt Khí anh (tương đương huyệt Thủy đột), Bình anh (đường chính giữa đốt xương sống cổ 3 - 5 ngang ra 2 bên mỗi bên 0,5 thốn). Mắt lồi thêm huyệt Thượng thiên trụ,  Phong trì (Hiện Đại Nội Khoa Học).

Cách châm : Mỗi lần chọn 4 - 5 huyệt, huyệt Bình anh châm 2 bên, vê kim nhiều, bổ tả kết hợp. Lưu kim 30 phút, châm cách nhật, một liệu trình 3 tháng.

Có thể kết hợp điện châm.

+   Châm huyệt Thượng thiên trụ, Phong trì, Đồng tử liêu, Toàn trúc và Hiệp cốc.

   Cách châm : huyệt Thượng thiên trụ và Phong trì châm mũi kim hướng về phía đầu mũi, sâu không quá 1,2 thốn, theo phương pháp  vê kim đề tháp. Huyệt vùng mặt châm luồn kim dưới da. Châm huyệt Hợp cốc, mũi kim hướng về phía cổ tay. Lưu kim 30 phút, cứ 10 phút lại vê kim 1 lần. Kết quả đạt 67,6 - 90%  (Ngô Trạch Lâm, Giang Tô Trung Y Tạp Chí 1986 : 1,  28).

+ Liêu Phương Chính trong ‘Thành Đô Trung Y  Học Viện Học Báo’ số (1) .23/1987 dùng phương pháp  cứu chữa 30 trường hợp cường tuyến giáp :

   Huyệt chính : Đại trữ, Phong môn, Phế du, Du phủ, Đại chùy, Thân trụ, Phong trì.  

   Phương pháp: 30 người bệnh chia ra làm 3 nhóm :

. Cứu ngoài da.

. Cứu + châm.

 . Cứu sâu.

  Có người bệnh phối hợp dùng ôn châm.

   Kết quả : Khỏi : 4 , khá 15, kém 11.

+ Ngô Trạch Sinh trong ‘Trung Quốc Châm Cứu’ số (1).14/1985 báo cáo trị 45 trường hợp Bướu cổ lồi mắt bằng huyệt kinh nghiệm : Thượng thiên trụ, Phong trì. Để đạt được kết quả, phân theo loại chứng gia giảm :

  1-Khí âm đều hư : ích khí dưỡng âm làm chính. Huyệt chính : Nội quan, Túc tam lý, Tam âm giao, Phục lưu. Phối hợp với huyệt Thái dương, Ty trúc không .

   2- Âm hư hỏa vượng : Tư âm thanh hỏa là chính. Huyệt chính : Gian sử, Thái xung, Thái khê. Phối hợp với huyệt Thái dương, Toàn trúc.

            Kinh nghiệm lâm sàng cho thấy : chứng bướu cổ lồi mắt, theo biện chứng YHCT thuộc chứng Âm hư hỏa vượng.”

 

2. NHĨ CHÂM: Thường chọn các huyệt chính : Nội tiết, Tuyến giáp, Giao cảm, Thần môn, Dưới vỏ não.

Huyệt phụ : Tâm, Phế.

Mỗi lần chọn 2 - 3 huyệt. Dùng gài kim nhỏ hoặc nhĩ hoàn dán băng dính lưu kim một

tuần, mỗi ngày kích thích kim 2 - 3 lần.

 

3. MAI HOA CHÂM: Dùng kim mai hoa gõ vùng tuyến giáp và 2 bên cột sống dọc theo đường kinh Bàng quang. Gõ cường độ vừa đạt bệnh nhân có cảm giác dễ chịu, mỗi lần gõ 15 - 30 phút. Một liệu trình 30 lần, gõ hàng ngày hoặc cách ngày..

 

4- THỦY CHÂM

  Huyệt dùng : Thượng thiên trụ ( trên huyệt Thiên trụ 0,5 thốn). Châm sâu 1 - 1,5 thốn, mũi kim hướng về phía mắt. Cách một ngày thủy châm một lần, 10 lần là một liệu trình. Kết quả đạt 83,6%. Tác giả giải thích : huyệt Thượng thiên trụ thuộc về đường kinh túc thái dương Bàng quang, bên trong có huyệt Phong phủ, bên ngoài có huyệt Phong trì, là  nơi phong khí tụ lại, mà kinh dương tụ hợp tại đầu. Vì vậy dùng huyệt Thượng thiên trụ để vận chuyển nhãn cầu, có tác dụng thanh tức phong dương, thông khiếu, minh mục, tiêu ứ, tán kết (Chu Đức Bảo, Trung Quốc Châm Cứu 1987 : 3, 7).

 

5- ĐIỆN CHÂM: Vương Minh Uyên trong Trung y Tạp Chí số (2). 43/1985 dùng xung điện trị 48 trường hợp cường giáp :

  . Huyệt chính: 2 bên phía ngoài tuyến giáp, kích thích mạnh.

  . Huyệt phụ : 2 bên vòng tuyến giáp phình ra, 2 bên huyệt Thái dương , kích thích mạnh. Nội quan, Thần môn kích thích vừa... có tác dụng làm kích thích tố giảm, thậm chí trở lại bình thường.

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

Đăng nhập thành viên

Thăm dò ý kiến

Cách tổ chức thông tin trên theo bạn là?

Rất thân thiện

Rất đẹp

Hợp lý

Khó sử dụng

Logo Tuệ Tĩnh Đường Liên Hoa
Logo Cơm Chay Dưỡng Sinh Liên Hoa
Các món ăn Liên Hoa quán